Na de succesvolle grondrechtenweek die Zuyd vorig jaar organiseerde, zetten Zuyd en Amnesty International in de periode 5 t/m 12 maart de schijnwerpers op het demonstratierecht. Met een expositie over demonstraties in de regio door de jaren heen en verschillende nevenactiviteiten (een QR-code route, een Geo Cache, een podcastserie en films).
Ragna Vranken, docent aan de opleiding HBO-rechten en onderzoeker voor het bijbehorende lectoraat Preventive Law:
“Dat is nodig nu onze grondrechten onder druk staan. We staan dit jaar wederom stil bij onze grondrechten. Ze beschermen onze vrijheden en democratie. Wereldwijd staan ze onder druk en ze zijn dus niet vanzelfsprekend. Het recht op demonstratie is essentieel in een gezonde rechtsstaat. Mensen kunnen met dit recht hun mening en onvrede op een vreedzame manier uiten. Dit recht zorgt ervoor dat minderheden gehoord kunnen worden en dat maatschappelijke problemen aan het licht komen. Tegelijkertijd kan de maatschappij last hebben van demonstraties, en roept onze politiek om maatregelen om het demonstratierecht te beperken. Juist omdat dit recht fundamenteel is, moet daar uiterst zorgvuldig mee worden omgegaan.”
Het onderwerp is zeer actueel, vanwege de politieke discussie over het inperken van het recht en recente demonstraties, denk aan de demonstraties in Iran tegen het bewind, en tegen ICE in Minneapolis, maar ook in eigen land, zoals de rode lijn-demonstraties, en in de eigen regio, zoals demonstraties tegen de verbreding van de A2 en het gebruik van Beaumix, en tegen miljonairs die met privéjets de TEFAF bezoeken.
Op het programma staan verschillende activiteiten.
Amnesty International, de opleiding HBO-rechten en het lectoraat Preventive Law vinden het recht op demonstratie belangrijk. In een democratie is het essentieel dat iedereen zijn mening vreedzaam kan uiten. Dit grondrecht staat wereldwijd onder druk. De expo nodigt uit om daarover van gedachten te wisselen. Het gaat in deze expositie niet om de inhoud van de geuite meningen. De organisatie en Zuyd nemen daarin geen positie in.
Als eerste kun je de expositie van Amnesty International ‘Het geluid van de ongehoorde’ bezoeken die inzoomt op demonstraties in de regio door de jaren heen, vanaf de tweede wereldoorlog tot nu. Waarvoor ging en gaat de Limburger de barricaden op? Leer over demonstraties, zoals die van FC Sittard supporters tegen politieoptreden, over demonstraties tegen uitbreiding van Maastricht Aachen Airport, tegen de verbreding van de A2 en bijvoorbeeld de sluiting van de mijnen. Hoe actiebereid is Limburg?
De expositie bestaande uit onder andere foto’s, krantenartikelen en getuigenverslagen nodigt uit tot discussie en reflectie.
NB. Amnesty International, de opleiding HBO-rechten, Zuyd Legal Lab en het lectoraat Preventive Law vinden het recht op demonstratie belangrijk. In een democratie is het essentieel dat iedereen zijn mening vreedzaam kan uiten. Dit grondrecht staat wereldwijd onder druk. De expo nodigt uit om daarover van gedachten te wisselen.
Het gaat in deze expositie niet om de inhoud van de geuite meningen. De organisatie en Zuyd nemen daarin geen positie in.
Waar: Ligne 1 in Sittard
Wanneer: van 5 maart t/m 12 maart
Samen met Filmhuis ZICHT tonen we Dossier 137.
Dossier 137 is een aangrijpende Franse politiethriller die het vermeende politiegeweld tijdens de 'gele hesjes'-protesten onder de loep neemt. Regisseur Dominik Moll (La nuit du 12) maakt op knappe wijze van een maatschappelijk probleem een persoonlijk verhaal.
Tijdens protesten in Parijs raakt een jonge man gewond door politiegeweld. Stéphanie (Léa Drucker Close, L'été dernier) werkt bij de interne dienst, waar ze onderzoek doet naar eventuele misstappen van de agenten zelf. Het blijkt echter moeilijk om concreet bewijs te vinden van onrechtmatig politiegeweld. Maar als Stéphanie ontdekt dat het slachtoffer uit haar eigen geboortestad komt, kan ze de zaak niet loslaten. Mogelijk is er een getuige. Maar wat heeft die dan precies gezien?
In de indringende thriller Dossier 137 onderzoekt rechercheur Stéphanie een geweldsincident tijdens de Franse ‘gele hesjes’-protesten, een zaak die een persoonlijke lading krijgt wanneer ze een link ontdekt tussen het slachtoffer en haar eigen geboortestad. Dossier 137 is zowel een studie naar macht en geweld als een verfrissende 'whodunnit'.
NB. Tekst afkomstig van de website van Filmhuis ZICHT
Mw. mr. Ragna Vranken, docent en onderzoeker bij HBO-rechten van Zuyd, geeft een korte inleiding.
Waar: Filmhuis ZICHT, Ligne 1
Wanneer: Maandag 9 maart om 13:30u.
Aanmelden verplicht: Aanmelden
Als je liever wandelt, loop dan gratis de geoache. Je loopt langs verschillende plaatsen in Sittard die betrekking hebben op (historische) demonstraties. Waartegen werd gedemonstreerd? Door wie? En met welk effect? Je ervaart dat demonstraties daadwerkelijk om de hoek plaatsvinden en door alle lagen van de bevolking worden ingezet om hun mening te laten horen. Onderweg verzamel je informatie om een verstopplek te vinden. Daar vind je een logboek. In dat notitieboekje kun je noteren dat je de verstopplek gevonden hebt.
Waar: Je begint en eindigt in Sittard, Ligne 1.
Wanneer: van 5 t/m 12 maart telkens tussen 9 en 17 uur
Link: Geocache
Ook kun je gratis de QR-code route doen in Ligne. Via QR-codes krijg je diverse aspecten en voorbeelden van het recht op demonstratie te zien. Beantwoord ook de diverse vragen en maak kans op een prijs!
Waar: Ligne 1, Sittard.
Wanneer: van 5 t/m 12 maart telkens tussen 9 en 17 uur
Link: QR-code route door Ligne
Samen met Filmhuis ZICHT tonen we de documentaire Piece de la résistance van Anne van Bree. In de zomer van 2025 besloot de kunstenaar Niels Bakkerus een statement te maken over de situatie in Gaza. De graffiti-kunstenaar schreef “Fuck Israel, Free Palestine” op een muur (in op een plek waar graffiti gespoten mag worden). Dat groeit uit tot een drie maanden durend gevecht want het kunstwerk wordt overschilderd en beklad. Elke keer dat dit gebeurt, keert hij terug met een nieuwe (graffiti) boodschap. De muur wordt een levend kunstwerk, waarin elke nieuwe laag debat reflecteert.
Wanneer: Donderdag 12 maart 2026 met inleiding en Q&A met de kunstenaar Niels Bakkerus en documentairemaker Anne van Bree.
Waar: Filmhuis ZICHT, Ligne 1
Kosten: Gratis voor een beperkt aantal bezoekers
Aanmelden verplicht: Aanmelden
Studenten maakten een podcastserie rondom het demonstratierecht. Ze gaan in over het belang van het recht, maar ook op de juridische grenzen en spreken met ervaren demonstranten.
Er zijn verschillende wedstrijden met prijzen, zoals een fotowedstrijd, een gedichtenwedstrijd, een protestsongwedstrijd en essaywedstrijd.
Link: Grondrechtenweek 2026
Zuyd Legal Lab stelde een Protestsong Playlist samen. In deze playlist staan diverse protestliedjes in chronologische volgorde en gericht op thema’s als burgerrechten, oorlog, kernwapens, identiteit en het hedendaagse politieke debat. De playlist begint bij de jaren 30 en loopt door tot nu: Playlist protestsongs